بیگ بنگ

 مام عمر خویش را در این سیاره سپری نموده اید، اما چقدر در مورد زمین زیر پای خویش می دانید؟ شاید حقایق زیادی در مورد زمین در ذهن تان هم اکنون خطور کند، ولی ما در اینجا 10 واقعیت دیگر را برای شما معرفی می کنیم، شاید برایتان تازه باشد زمین یگانه سیاره دارای صفحه هموار در منظومه شمسی است. پوسته یا قشر بیرونی زمین به مناطق مختلف بنام صفحه های هموار زمین ساختی تقسیم شده اند. این مناطق بر فراز ماگما یا خمیر مواد معدنی داخلی زمین شناور بوده و می توانند برخلاف هم حرکت کنند. هر گاه دو صفحه با هم برخورد کنند، امکان دارد یک صفحه زیر صفحه دیگر برود. این پروسه بسیار مهم است. زمانیکه گیاه های میکروسکوپی در آبها می میرند به عمق ابحار سقوط می کنند. طی مدت بسیار طولانی، بقایای این نوع حیات که سرشار از کاربن شده اند، دوباره به قسمت داخلی زمین می روند و بازسازی می شوند. این گیاهان کاربن را از اتموسفیر زمین تخلیه می کنند و در نتیجه ما را در برابر اثرات گلخانه ای نجات می دهند و مانع آنچه که در زهره اتفاق افتاده، می گردند.

 زمین سومین سیارهٔ سامانهٔ خورشیدی است که در فاصلهٔ ۱۵۰ میلیون کیلومتری از ستارهٔ خورشید قرار دارد. از نظر واژه شناسی ایرانی، زم یکی از فرشتگان دین زرتشت بوده است که با پسوند «ین» زمین رابه وجود آورده است.ویکی‌پدیا

جمعیت: ۷٫۴۴۲ میلیارد (۲۰۱۶) بانک جهان                                                                                                                                       قمر  :     ماه                                                                                                                                                                                                                                                                                                      شما تمام عمر خویش را در این سیاره سپری نموده اید، اما چقدر در مورد زمین زیر پای خویش می دانید؟ شاید حقایق زیادی در مورد زمین در ذهن تان هم اکنون خطور کند، ولی ما در اینجا 10 واقعیت دیگر را برای شما معرفی می کنیم، شاید برایتان تازه باشد

 

زمین یگانه سیاره دارای صفحه هموار در منظومه شمسی است. پوسته یا قشر بیرونی زمین به مناطق مختلف بنام صفحه های هموار زمین ساختی تقسیم شده اند. این مناطق بر فراز ماگما یا خمیر مواد معدنی داخلی زمین شناور بوده و می توانند برخلاف هم حرکت کنند. هر گاه دو صفحه با هم برخورد کنند، امکان دارد یک صفحه زیر صفحه دیگر برود. این پروسه بسیار مهم است. زمانیکه گیاه های میکروسکوپی در آبها می میرند به عمق ابحار سقوط می کنند. طی مدت بسیار طولانی، بقایای این نوع حیات که سرشار از کاربن شده اند، دوباره به قسمت داخلی زمین می روند و بازسازی می شوند. این گیاهان کاربن را از اتموسفیر زمین تخلیه می کنند و در نتیجه ما را در برابر اثرات گلخانه ای نجات می دهند و مانع آنچه که در زهره اتفاق افتاده، می گردند.

 

بدون صفحه های هموار زمینی، هیچ راهی برای بازسازی کاربن وجود نداشته و در نتیجه زمین بیش از حد داغ می گردد.

  

2. زمین تقریبأ یک کره یا گوی است

شکل زمین را می توان بصورت کره ای که در قطبین پهن شده تصور نمود. در واقع یک گوی است، اما گردش زمین باعث می گردد تا در استوا متورم شود. بدین معنی است که اندازه گیری از قطب تا قطب دیگر حدود 43 کیلیومتر کمتر از قطر زمین در استوای آن می باشد.

با اینکه بلندترین کوه روی زمین البرز، اما دورترین کوه از مرکز زمین کوه چیمبورازو در اکوادور می باشد.

 

3. زمین اکثرأ از آهن، اکسیژن و سیلیکون ترکیب شده

اگر بتوانیم زمین را به ستون های جداگانه مواد معدنی تقسیم کنیم در آنصورت 32.1 درصد آهن، 30.1 درصد اکسیژن، 15.1 درصد سیلیکون و 13.9 درصد مگنیزیم می باشد. طبعأ اکثر این مقدار آهن در هسته زمین قرار دارد. اگر بتوانید به زیر زمین بروید و هسته آن را بررسی کنید، می بینید که 88 درصد از آهن تشکیل شده است.

 47 درصد پوسته یا قشر زمین را اکسیژن تشکیل داده.

 

4. 70 درصد سطح زمین را آب پوشانیده

وقتیکه فضا نوردان برای اولین بار به فضا رفتند و با چشم سر به زمین دیدند، آن را سیاره آبی ( آبی رنگ) نامیدند و این جای تعجب نیست. زیرا 70 درصد سیاره ما را اقیانوس ها پوشانیده و 30 درصد باقیمانده آن زمین خشک و سفت است که بالاتر از سطح بحر قرار دارد. 

 

5. اتموسفر زمین تا 10 هزار کیلومتر گسترده است.

اولین 50 کیلومتر یا اندکی بیشتر اتموسفیر بسیار غلیظ و متراکم است، اما کل اتموسفیر تا 10 هزار کیلومتر بر سطح زمین امتداد دارد. خارجی ترین لایه اتموسفیر را، جو خارجی (exosphere) می نامند که در ارتفاع 500 کیلومتر از زمین آغاز می شود. چنانچه گفته شد این پوشش تا 10 هزار کیلومتر بالا می رود و در آن قسمت، ذرات یا عناصر آزاد و خودگردان می توانند از کشش یا گرانش جاذبه ای زمین فرار کنند و توسط باد های خورشیدی پراکنده شوند.

اما این قسمت بالائی به شدت رقیق و نازک است. قسمت عمده اتموسفیر زمین پائین نزدیک زمین قرار دارد. در واقع، 75 درصد اتموسفیر زمین در 11 کیلومتر اول بالای سطح زمین می باشد.

 

 

6. هسته مذاب آهنی زمین یک میدان مقناطیسی ایجاد می کند

زمین شبیه یک مقناطیس بزرگ است که در بالا و پائین و در واقع نزدیک به قطب های جغرافیایی دارای قطب های مقناطیسی می باشد. این میدان مقناطیسی از سطح زمین تا هزاران کلیومتر به دور امتداد یافته و منطقه ای را ایجاد کرده که بنام مقناطیس کره ( مگنتوسفر) یاد می شود. ما باید مدیون مقناطیس کره باشیم، زیرا در نبود آن ذرات باد های خورشیدی با زمین برخورد نموده و سطح آن را در معرض مقدار زیاد تشعشعات یا تابش های خورشیدی قرار می دهد. اما مقناطیس کره باد های خورشیدی را به دور زمین هدایت نموده و ما را در برابر آسیب آن محافظت می کند.

 

دانشمندان فکر می کنند که میدان مقناطیسی توسط هسته بیرونی مذاب زمین؛ جائیکه گرما، باعث ایجاد حرکت انتقالی گرمای ذرات هدایت شده می گردد. این امر باعث ایجاد جریان های الکتریکی می گردد که میدان مقناطیسی را بوجود می آورد.

 

 

7. گردش زمین بدور محورش 24 ساعت زمان نمی برد

در واقع 23 ساعت و 56 دقیقه و 4 ثانیه است. این مدت زمانی است که زمین یکبار بدور محور اش می چرخد و اخترشناسان آن را یک روز نجومی می نامند. پس حالا متوجه شدید که یک روز 4 دقیقه کمتر از مدتی است که قبلأ فکر می کردید. شما فکر می کنید که این زمان با گذشت هر روز زیاد می شود و طی چند ماه روز شاید شب گردد و شب روز گردد.

 

اما به یاد داشته باشید که زمین بدور خورشید می گردد. هر روز، خورشید در مقایسه با ستار های دیگر حدود 1 درجه ( به اندازه ماه در آسمان) حرکت می کند. حالا، اگر شما این گردش کوچک خورشید را که بخاطر گردش زمین بدور آن متوجه می شویم نیز اضافه کنید در آنصورت با گردش زمین بدور محور اش 24 ساعت کامل را بدست می آورید.

     

 

8. یک سال زمینی 365 روز نیست

در واقع 365.2564 روز است. این بار اضافه شد. 0.2564 روز، نیاز برای سال کبیسه را تکمیل می کند. به همین خاطر است که حالا در گاهنامه میلادی هر سال با عدد 4 مانند 2004، 2008 و غیره قابل تقسیم است و تا اینکه بین 100 (1900، 2100 و غیره) قابل تقسیم باشد... و چنین ادامه خواهد داشت تا زمانیکه بین 400، (1600، 200 و غیره) قابل تقسیم گردد.

 

 

9. زمین تنها یک قمر و دو سیاره هم مدار مدارد

چنانچه میدانید، زمین یک قمر (ماه) دارد. اما آیا میدانید که دو سیارک دیگر در یک مدار مشترک به دور زمین قفل شده اند؟ این سیارک ها بنام 3753 کرویتین و 200229AA  یاد می شوند. در مورد ماه زیاد توضیح نمی دهم، زیرا مطمئن ام که همه شما آن را به خوبی شناخته اید.

 

اما سیارک 3753 کرویتین که قطر آن 5 کیلومتر است بنام قمر یا ماه دوم زمین یاد می شود. در واقع بدور زمین نمی گردد، بلکه یک مدار هماهنگ شده با زمین دارد. این قمر دارای یک مداری است که گویا زمین را در مدار اش دنبال می کند، اما در حقیقت در یک مسیر جداگانه بدور خورشد، مدار خودش را طی می کند.

 

سیارک 200229AA فقط 60 متر قطر دارد و مدار آن بدور زمین شبیه نعل اسب است که هر 95 سال آن را به زمین نزدیک تر می سازد. طی حدود 600 سال، بنظر میرسد که زمین را در مداری شبیه مدار یک ماهواره دور بزند. دانشمندان پیشنهاد می کنند که این سیارک می تواند یک هدف خوب برای یک مأموریت اکتشافی فضایی باشد.

 

10.  زمین تنها سیاره ای است که در آن حیات وجود دارد

ما وجود آب را در گذشته های مریخ و ذرات لازم برای ایجاد حیات را در تیتان قمر زحل کشف نمودیم. ما می توانیم آمونیو اسید ها را در یک سحابی در اعماق فضا ببینیم، اما زمین یگانه جای است که حیات در آن کشف شده است.

 

اما اگر در سیارات دیگر هم حیات وجود داشته باشد، دانشمندان در حال آزمایشاتی اند تا ما را در یافتن این حیات کمک کند. یک مدارگرد دیگر بنام آزمایشگاه علمی مریخ، طی چند سال آینده به سوی این سیاره می رود و با تجربیاتی مجهز می باشد که می تواند حیات را در خاک این سیاره کشف کند. آنتن های بزرگ رادیویی با بررسی ستاره های دور دست، سعی می کنند تا انواع سیگنال های حیات هوشمندی را که از فضای میان ستاره ای عبور کند، بشنوند. و حالا تلسکوپ های فضایی مانند مأموریت داروین ایسا (سازمان فضایی اروپا) چنان قوی اند که می توانند حضور حیات را در دنیا های دیگر حس کنند.

 

اما فعلأ همه میدانیم که زمین یگانه جای است که حیات در آن وجود دارد و این خود یک واقعیت جالب است.                                               

شناسی آماتوری که امروزه در تمامی دنیا طرفداران بسیاری دارد ، هنرهای نجومی ( به عنوان زیر‌شاخه ای از هنر علمی‌تخیلی science fiction art ) است. متاسفانه در بین جامعه‌ی ستاره شناسی آماتوری ما به این مورد بسیار کم توجه شده بود ، و اگر هم کارهایی در زمینه‌ی هنر ستاره شناسی شده بود ؛ در حد نقاشی های کودکانه بودند.

رگترین مزیت تلسکوپ های خوب این است که در تمام طول زندگی با شما خواهند ماند. اگر به خوبی از آن مراقبت شود تجهیزات نوری آن خراب نمی شود و تا ابد ماندگار خواهد بود. امروزه اغلب تلسکوپ ها بسیار خوب و مناسب هستند، به غیر از برخی موارد استثنایی قابل توجه که به راحتی قابل شناسایی است.

مهمترین نکته در خرید یک تلسکوپ به خصوص زمانی که محدودیت مالی نیز وجود داشته باشد این است که تلسکوپی را خریداری کنید که مناسب شما بوده و علایق خاص شما را تحت پوشش قرار دهد.

  اولین قدم در این راه، شناخت آنچه تصمیم به مشاهد و مطالعه آن دارید می باشد و این نکته ای است که اغلب مردم به آن توجه نمی کنند و پس از مدتی تلسکوپ خود را برای فروش گذاشته و یا باز می گردانند. خیلی ناراحت کننده است که بسیاری از افراد تلسکوپ های واقعاً خوب خود را برمی گردانند. لطفا قبل از خرید موارد ذیل را مد نظر بگیرید:

- قبل از خرید تا جایی امکان دارد درباره تلسکوپ آموزش ببینید و اطلاعات لازم را جمع آوری کنید. یک خریدار آگاه معمولا بهترین گزینه را انتخاب می کند.

- ببینید به چه نوع پروژه های رصدی علاقمندید و اطلاعاتی راجع به نوع تجهیزاتی که در این باره به آن احتیاج پیدا خواهید کرد کسب کنید.

- بررسی کنید برای پروژه مورد نظر به چه چیز نیاز دارید و از کجا باید آن را تهیه کرد. تجهیزاتی که در برنامه های آتی مفید هستند خریداری کنید. همانطور که اطلاعات بیشتری می آموزید مجموعه تلسکوپ شما نیز باید غنی تر باشد.

- برای تماشای فضا حداقل به یک دیافراگم 4 اینچی نیاز خواهید داشت.

- در صورت نیاز به دنبال لنزهای ارزان تر باشید. به عبارتی درباره خرید لنزهای پلاستیکی فکر کنید. خیلی خوب است انواعی از عدسی ها را داشته باشید اما حداقل یک عدسی 25/1 اینچی تهیه کنید.

- به فکر خرید یک آداپتور باشید که به شما اجازه خواهد داد تا لنزهای کم هزینه را بر روی تلسکوپ های قوی و با کیفیت بالا سوار کنید. درنتیجه  قادر خواهید بود بدون پرداخت هزینه های گزاف در پروژه های گوناگون دیگر شرکت داشته باشید.

- در صورت امکان از یک دوست متخصص کمک بگیرید، در این صورت هر دوی  شما می توانید باهم نظر بدهید. از آنجایی که چشم های مختلف دیدهای متفاوتی دارند، یک جفت چشم دیگر می تواند مواردی که از چشم شما دور مانده را تشخیص دهد.

- بودجه خود را مد نظر قرار دهید. بهتر است پول خود را برای خرید وسیله ای با کیفیت بالاتر پس انداز کنید تا اینکه مجموعه ارزانتری تهیه کنید که مدت زیادی برای شما کار نخواهد کرد.

تصویری از تلسکوپ گالیله

- ضربه آهسته ای به تلسکوپ وارد آورید و مطمئن شوید ظرف مدت یک یا دو ثانیه تعادل خود را دوباره به دست می آورد.

- اگر قرار باشد تلسکوپ در گنجه خانه تان ثابت بنشیند آن تلسکوپ ارزشی ندارد. اطمینان حاصل کنید که می توانید آن را جابجا کرده و خودتان آن را آماده ی کار نمایید.

- یک کیت تمیز کننده برای تلسکوپ خود خریداری کنید. هرچه بیشتر از تلسکوپ تان مراقبت کنید طول عمر بیشتری خواهد داشت.

- کتاب های حاوی چارت های ستاره ای خریداری کنید. همانطور که در کار خود مهارت پیدا می کیند، می خواهید مسیرهای خود را ترسیم کنید و درک بهتری از آسمان ها داشته باشید.

- فقط تلسکوپی خریداری کنید که دارای گارانتی (warranty) باشد.

- مطمئن شوید در صورت ناقص یا معیوب بودن تجهیزات، می توانید آنها را برگردانید.

- تحت تاثیر صحبت های فروشنده قرار نگیرید و به دقت انتخاب کنید.تلسکوپ جدیدتان لحظات خوش فراوانی را به همراه خواهد آورد.

تصویری از تلسکوپ فضایی هابل

لم امروزی بشر تا به دان جا رسیده كه قادر باشد در مورد جهان هستی توضیحاتی را ارائه كند . جهان هستی بیكران و غیر قابل تصور

علم امروزی بشر تا به دان جا رسیده كه قادر باشد در مورد جهان هستی توضیحاتی را ارائه كند . جهان هستی بیكران و غیر قابل تصور. ستاره های بیشماری را كه در آسمان شب می بینید تنها سه هزار ستاره از سیصد میلیارد ستاره در كهكشان راه شیریند . در جهان چیزی حدود صد میلیارد كهكشان وجود دارد .بشریت همواره با این سئوال مواجه بوده است كه : آیا این جهان از ابتدا بدین صورت بوده یا این كه همه چیز از جایی و به طور ناگهانی به وجود آمده است ؟ كشف این مطلب كه جهان در حال انبساط است موجب شگفتی بسیار در اوایل قرن گذشته شد. بر اساس این یافته فیزیكدان ها حدس زدند كه جهان می باستی در گذشته و از اندازه بسیار كوچك متولد شده باشد . این مطلب كه جهان آغازی دارد همچنین هیبت ابعاد و خلق آن ، انسان را با این سئوال روبرو ساخت كه جهان چگونه آغاز شده است . اكنون بس از رصد ها و تفكرهای بسیار به پاسخی رسیده ایم كه بیگ بنگ نام گرفته است .

بیگ بنگ چیست ؟

بر اساس نظریه بیگ بنگ جهان از انفجار حجم بسیار کوچک - ابعادی کوچکتر از حفره های روی پوست - ، با دما و چگالی بسیار زیاد آغاز شده است .بر اساس این نظریه شکل گیری  فضا همانند کش آوردن سطح   یک بادکنک است – مواد، دردرون و سطح بیرونی فضای در حال انبساط می یاشند، همانند ذرات غبار روی  شطح یک بادکنک-  این انفجار همانند انفجار ماده در یک فضای خالی نیست بلکه خود  فضا به همراه این انفجار متولد شده است و ماده را همچنان که منبسط میشود به همراه خود حمل می کند . فیزیکدان ها حتی بر این عقیده هستند که زمان نیز با بیگ بنگ آغاز شده است . امروزه ، اکثر دانشمند ها نظریه یگ بنگ را قبول دارند . شواهد موجود به قدر کافی محکم بودند که در سال 1951 دفتر کلیسای کاتولیک اعلام کرد نظریه بیگ بنگ با کتب مقدس مطابقت دارد .

تا اوایل قرن 19 مردم می پنداشتند که جهان پایدار و ثابت است . در سال 1915 با نظریه نسبیت عام اینشتین که به ماهیت فضا ، زمان و جاذبه  می پردازد حالت های  محتمل دیگری نیز ارائه شد . با ارائه نظریه نسبیت ساحتار فضا قادر بود که منبسط یا منقبض شود . در سال 1917 ستاره شناسی به نام ویلم دسیتر با به کار گیری نسبیت در مورد جهان نشان داد که جهان قادر است منبسط شود . (Willem de Sitter)

در سال 1922 ریاضیدانی به اسم الکساندر فریدمن (Aleksandr  Friedmann) با استفاده از روش های ساده تر به همین نتیجه رسید .  نتیجه بدست آمده توسط  جرج لمایتر (Georges Lemaitre) کیهان شناس در سال 1927 نیز همین بود . این گام ، تحولی بزرگ در مورد دیدگاه پذیرفته شده جهان-ثابت بود . جرج لمایتر بر این عقیده بود  که با سفر به کذشته كیهان ، ماده جهان می بایستی در ابعادی کوچک جمع شود و در آنجا انفجاری  رخ داده باشد . اگرچه این احتمال حالت شگفت آور جدیدی برای جهان در نظر می گرفت ولی مبتنی بر رصد های وقت نبود .

چرا بر این تفکریم که  بیگ بنگ  اتفاق افتاده است ؟

نتایج 3 رصد مهم طی قرن گذشته به ستاره شناسان کمک کرد تا اطمینان حاصل کنند که جهان با بیگ بنگ آغاز شده است . اولین آنها این است که جهان در حال انبساط است – بدین معنی که فضای میان کهکشان ها در حال بزرگ و بزرگتر شدن است -  این مشاهده منجر به این حدس شد که قبل ازانبساط همه چیز در جایی کنار هم قرار داشته است . دوم اینکه این نظریه به خوبی قادر به توضیح فراوانی هلیم و دتریم ( ایزوتوب هیدروژن ) در جهان است . دما و چگالی و محیط منبسط شونده جهان اولیه شرایط  خوبی برای تولید این هسته ها با فراوانی که امروز شاهد آن هستیم می باشد . دلیل سوم اینکه ستاره شان موفق به رصد تابش پس زمینه کیهانی  – نابش بس از انفجار اولیه - از هر سمت کیهان  شده اند .  تابش پس زمینه کیهانی دلیل قاطعی بر تایید آغازی این چنین – با یك انفجار-  برای جهان است . آفای استفان هاوكینگ در این مورد می گوید : این اکتشاف بی نظیر ، اکتشاف قرن است .  

انبساط جهان

همزمان با این ایده كه جهان در حال انبساط است ، ستاره  شناسی یه اسم  وستو سلیفر (Vesto Slipher) متذكر شد كه تعداد كهكشان هایی كه از ما دور می شوند بیشتر از آنهایی هستند كه به ما نزدیك می شوند .ستاره شناسان با استفاده از نور دریافتی از یك كهكشان قادرند دریابند كه یك كهكشان به ما نزدیك یا از ما دور می شود . اگر طیف نوری كهكشان به سمت طول موج كوتاه تر اتقال یابد - انتقال به آبی – كهكشان در حال نزدیك شدن به ماست ، مثال معروف این مطلب تغییر طول موج صدای یك آمبولانس در حال نزدیك شدن به ما است . اگر طیف نوری كهكشان به سمت طول موج بلند تر انتقال یابد - انتقال به سرخ – كهكشان در حال دور شدن از ماست ، همان طور كه طول موج صدای یك آمبولانس كه در حال دور شدن از ما است افزایش می یابد . میزان اتقال به سرخ یا آبی بستگی به سرعت دور شدن یا نزدیك شدن كهكشان دارد . بنابراین وستو سلیفر مشاهده كرد كه بیشتر كهكشان ها دارای انتقال به سرخ هستند تا اتقال به آبی .

درسال 1929 ، ادوین هابل (Edwin Hubble) كشف كرد كهكشان هایی كه در فاصله ی بیشتری از ما قرار دارند با سرعت بیشتری از ما دور می شوند ، این سرعت متناسب با فاصله است . به عبارت دیگر كهكشان هایی كه در فاصله دورتری نسبت به ما هستند دارای اتقال به سرخ بیشتری نیز می باشند . كهكشان های دور دست فاصله ای در ابعاد میلیون و میلیارد سال نوری با ما دارند و این به این معناست كه ما به گذشته ای در ابعاد میلیون یا میلیارد سال نوری نگاه می كنیم . در حین سفر نور كهكشان ها به سمت ما طیف نور ازطول موج های كوتا هتر به سمت طول موج های بلند تر - انتقال به سرخ – اتقال می یابد . این انتقال به سرخ در اثر انبساط ساختار فضا است. اگر طول موج دو برابر شود ، جهان می باید با ضریب 2 منبسط شود. بنابراین كشف هابل این بود كه عامل انبساط به نحوی با مسیر طی شده توسط نور در ارتباط است ، معادل با اینكه شما به چه میزان به گذشته نگاه می كنید . این مطلب بیان گر این است كه هر چه در زمان به  عقب و عقب تر برگردیم جهان كوچك و كوچكتر است . با سفر به گذشته ی یك جهان منبسط شونده خواهیم دید كه فاصله ی میان كهكشان ها در حال كاهش و چگالی جهان در حال افزایش است .

این روند تا جایی ادامه  پیدا می كند كه تمامی ماده جهان در حجمی بسیار كوچك متراكم می شود ، كه نتیجه این روند چگالی باور نكردنی جهان اولیه - لحظه بیگ بنگ – است . با تقسیم فاصله ی كهكشان بر سرعت ذاتی آن قادر به تخمین طول عمر جهان خواهیم بود . با این روش می توانیم  تخمین بزنیم كه در چه زمانی فاصله ی ما تا دیگر كهكشان ها صفر بوده است . محاسبات نشان می دهند كه بیگ بنگ در حدود 10 تا 15 میلیون سال قبل - 3 برابر عمر زمین – اتفاق افتاده است .

یكی از راه های تست كردن این تخمین این است كه به ذنبال كهن ترین جسم در كیهان باشیم این جسم می باید سنی در حدود 10 تا 15 میلیارد سال داشته باشد نه بیشتر . روش دیگر بررسی فعالیت های رادیو اكتیوی ایزوتپ های اورانیوم است . می دانیم كه كهن ترین ایزوتوپ های تشكیل شده توسط فعالیت های هسته ای ابر –نو اخترها 10 میلیارد سال سن دارند . با استفاده از مدل های امروزی تحول ستاره ای می دانیم كه كهن ترین ستارهای موجود در كهكشان را شیری در حدود 10 میلیارد سال سن دارند . سنین به دست آمده با تخمین -های ما مطابقت دارند

فراوانی هلیم و دتریم در كیهان

با توجه به این كه در ابتدای كیهان دما بسیار زیاد بوده است می تواند دلیل خوبی برتائید  این مطلب باشد كه هلیم و دتریم پیش از تشكیل هر ستاره ای در جهان بوجود آمده اند  .  این عناصر در همجوشی های هسته ای تولید می شوند. همجوشی یك پروتون با یك نترون منجر به تولید دتریم - هیدروژن سنگین - می شود . این فرایند تنها در دماهای بسیاربالا مثل دمای هسته ی ستاره ها امكان پذیر است . در سال 1946 ، جورج گاموو

 (George Gamow) یكی ازدانشجویان فریدمن  پیشنهاد داد كه همجوشی هسته ای می بایست در كیهان اولیه زمانی كه دما بسیار بالا بود اتفاق افتاده باشد . این فرآیند سنتز هسته ای نام دارد ، كه منجر به تولید هلیم و دتریم (همچنن مقداری لیتیم و بریلیوم) از دریای انبوه پروتون ها و نترون های پر انرژی كیهان اولیه  شده است .در اوایل دهه ی 1960 طیف سنجی ستاره های محلی نشان داد كه هلیم 20 تا 30 در صد از جرم ستاره ها را تشكیل می دهد . و بقیه جرم ستاره را غالبا ازهیدروژن تشكیل شده است . تنها دو منبع در جهان حاضر فادر به تولید هلیم هستند كه یكی ستاره های آسمانند و دیگری بمب های اتمی . هر دو این ها با استفاده از همجوشی هسته ای و در آمیختن هسته های هیدروژن ، هلیم تولید می كنند كه انرژی فراوانی نیز از این فرایند تولید می شود .ستاره شناسان بر این اعتقادنند كه اگر تمامی هلیم موجود در جهان توسط ستاره ها تولید شده است درنتیجه روشنایی آسمان باید بیشتر از حال حاضر باشد . بنابراین هلیوم موجود می باید قبل از ستاره ها تولید شده باشد .

برپایه تئوری سنتز هسته ای مدل بیگ بنگ فیزیكدان ها در اواسط دهه ی 1960 تخمین زدند كه در حدود یك چهام جرم كیهان در ابتدا به هلیم تبدیل شده است ، در حالی كه باقیمانده جرم به هیدروژن تبدیل شده. این مقدار با اندازه  گیری های اولیه 20 تا 30 درصد فراوانی هلیم ، كه امروزه مشاهده می كنیم - كه توسط بیگ بنگ ، قبل از اینكه در ستاره ای تولید شود، تولید شده است -  سازگار است . در اوایل دهه ی 1970 با مطالعه طیف دیگر كهكشان ها مشخص شد كه اكثریت هلیم مشاهده شده  قبل از شكل گیری ستاره ای در كیهان وجود داشته است .

 مقدار اكسیژن موجود در ستاره میزان سنتز هسته ای ستاره را نشان می دهد زیرا این ستاره ها هستند كه توسط همجوشی هسته ای هیدروژن عناصر سنگین تری مثل : اكسیژن ، نیتروژن ، كربن و هلیوم را تولید می كنند . اگر همانند اكسیژن تمامی هلیوم موجود در كیهان توسط ستاره ها تولید شده باشد انتظار نمی رود در كهكشان هایی كه اكسیژن ندارند هلیوم یافت شود زیرا كهكشان ها قبل از شكل گیری عناصرسنگین در ستاره ها شكل گرفته اند . برای شكل گیری یك كهكشان مقدار اولیه هلیوم  مورد نیاز در حدود 24 درصد است و این مطلب تاییدی بر وجود تئوری سنتز هسته ای بیگ بنگ است . به این معنا كه باید در جهان اولیه هلیوم تولید شده باشد . نتایج رصدی از این تئوری - كه در جهان اولیه یك چهارم جرم كیهان توسط سنتز هسته ای به هلیوم تبدیل شده است - دفاع می كنند .

 شاهد دیگری برای تایید سنتز هسته ای در كیهان اولیه دتریوم می باشد . دتریم بر خلاف هلیوم هرگز در مركز ستاره ها تولید نمی شود .دتریم تولید شده در ستاره ها در دمای بالا و فشار زیاد بلا فاصله یا تجزیه

می شود- در دمایی بالاتر از یك میلیون درجه كلوین دتریم به یك پروتون و یك نترون تجزیه می شود- و یا اینكه به هلیوم تبدیل می شود  . ستاره شناسان در اوایل دهه 1970 پی بردنند كه عاملی نا مشخص در كیهان حاضر منجر به تولید دتریم می شود . مطالعات انجام گرفته در سال 1973 بر روی طیف جذبی ستاره های نزدیك  شان داد كه ماده ی میان ستاره ای حاوی مقدار كمی دتریوم می باشد . و از آنجا كه ستاره ها قادر به تولید دتریوم نمی باشد ، در نتیجه دتریوم موجود می بایستی درابتدای شكل گیری كهكشان ها یا حتی قبل از آن تولید شده باشد . با وجود  اینكه در كیهان اولیه دما به شدت بالا بوده است ولی به دلیل انبساط عالم چگالی و فشار به سرعت كاهش یافته طی این مدت دتریوم تولید شده فرصتی برای تجزیه پیدا نكرده است . بر این اساس فراوانی هلیوم و دتریوم موجود در جهان شاهد دیگری است بر آغازی با دمای بالا، برای كیهان كه این انفجار نیرومند با مدل بیگ بنگ سازگاری دارد .

تابش پس زمینه ی كیهانی  

دلیل سوم و نهایی برای مدل بیگ بنگ تابش پس زمینه ی كیهانی است . در سال 1948 آقای گاموو

 پیش بینی كرد كه  تابش حاصل از سنتز هسته ای كیهان اولیه هنوز فابل آشكار سازی است . او دمای لازم برای تشكیل هلیوم در كیهان اولیه را محاسبه كرد و بر اساس آن دمای تابش های به جا مانده از آن فرآیند را  در جهان امروز حدود 5 درجه ی كلوین تخمین زد . اغلب فیزیكدان های تئوری و حتی خود او بر این باور بودند كه این دما برای ردیابی بسیار ضعیف است.

به هر حال در سال 1964 دو ستاره شناس رادیویی به نام های آرنو پنزیاس (Arno Penzias) و رابرت ویلسون (Robert Wilson) می كوشیدند تا سیگنال های مزاحم  پس زمینه را از سیگنال های دریافتی آنتن رادیویی خود حذف كنند . آنها بر این باور بودند كه عامل این نویز مزاحم  پس زمینه فضله ی كبوترانی است كه در آنتن رادیویی آنها لانه كرده اند و با پاك كردن این فضله ها می توانند این نویز مزاحم را حذف كنند اما پس از یك سال آنها همچنان این نویز مزاحم را دریافت می كردنند ، و قادر به حذف آن نبودند . آن دو متوجه شدن كه این نویز در تمام جهات به صورت یكسان دریافت می شود - چه آنتن رادیویی آن ها به سمت خورشید هدفگیری شده باشد یا به سمت مركز كهكشان و یا حتی محدوده های خالی آسمان-  این بدان معنا بود كه این سیگنال می بایستی از ورای كهكشان منشاء داشته باشد ، در غیر این صورت نمی توانست در تمام جهات آسمان به صورت یكسان دریافت شود . همگرایی شدید این سیگنال نشان می داد كه منبع این سیگنال در فاصله ی دوری از ما قرار دارد به عبارت دیگر در اوایل عمر كیهان اتفاق افتاده است .همچنین منبع این سیگنال می بایستی  پر قدرت باشد كه در حال حاضر ما قادر به آشكار سازی آن هستیم . سرانجام فیزیكدان ها پی بردند كه این تابش ها از انفجار اولیه كیهان منشاء  گرفته اند - همان طور كه  آقای گاموو پیش بینی كرده بود - . اما آن ها چگونه می توانستند مطمئن شوند كه كشف پنزیاس و ویلسون همان تابش پس زمینه ی كیهانی است ؟

اگر این تابش حاصل بیگ بنگ باشد باید از طیف جسم متعارفی كه جسم سیاه نامیده می شود پیروی كند. جسم سیاه جسمی است كه تمام تابش دریافتی را جذب می كند . بر اساس مدل بیگ بنگ كیهان اولیه تجمعی فشرده شده از ذره و نور بوده است ، و دمایی بسیار بالا داشته است . در یك چنین محیطی ذره دائما با نور در برخورد بوده است ، آن را جذب می كرده و دوباره آن را تابش می كرده است . نور در یك چنین شرایطی دارای طیف جسم سیاه می باشد ، و این مشخصه نور در طول سفرش در فضای منبسط شونده ثابت می ماند . در طیف جسم سیاه هر طول موج دارای شدت خاصی است . و این شدت در طول موج های مختلف تنها تابع دمای جسم است . بنابراین ستاره شناسان با اندازه گیری شدت تابش در طول موج های مختلف میتوانند نتیجه یگیرند كه این تابش با تابش جسم سیاه مطابقت دارد یا خیر.

در دهه ی 1970 گروه های مختلفی شدت تابش را در امواج ماكرو ویو و فروسرخ اندازه گیری كردند . تمامی این مشاهدات تایید كرد كه تابش پس زمینه ی كیهانی یك تابش جسم سیاه می باشد و دمای آن در حدود 3 درجه ی كلوین است . در سال 1991 رصد خانه فضایی COBE  اندازه گیری دقیقی از تابش پس زمینه ی كیهانی انجام داد و نتیجه بسیار شگفت آور بود . در 43 مورد اطلاعات اندازه گیری شده همخوانی كاملی با طیف جسم سیاه داشتند .  این اطلاعات چنان با طیف جسم سیاه هم خوانی داشتند كه نمودار طیف جسم سیاه به طور كامل در پس آن ها مهو می شد . این مورد ، آخرین نمونه از یكسان بودن فیزیك تئوری و مشاهدات انجام  گرفته شده توسط نجوم بود . 

بر اساس اندازه گیری های ماهواره COBE  دمای تابش  پس زمینه ی كیهانی می بایستی 0.010±2.726باشد . این مقدار اندازه گیری شده به اندازه قابل توجهی از مقدار اصلی تابش كمتر است ودلیل این امر انبساط عالم می باشد -عالم منیسط شونده  منجر به افزایش  طول موج تابش شده  و انرژی موج را كاهش می دهد - این موج به اندازه سن عالم در راه بوده تا به ما برسد . امروزه ستاره شناسان می دانند كه عالم منبسط شونده طول موج تابش پس زمینه ی كیهانی را با ضریب 1000 افزایش می دهد . درخش پس از بیگ بنگ در زمانی اتفاق افتاده است كه عالم تنها 000/500 هزار سال عمر داشته است در نتیجه تابش پس زمینه ی كیهانی قدیمی ترین سوژه رصد شده تا كنون است .در حقیقت ما اتفاقات حاصل از بیگ بنگ را نظاره می كنیم .

نتیجه

در قرن بیستم ما نظاره گر جهش بزرگی در درك و شناخت كیهان بودیم . از زمانی كه معتقد به جهانی پایدار بودیم چندی نمی گذرد . كهكشان های دوردست كه از ما دور می شوند ما را متوجه ساختند  كه جهان در حال انبساط است .  با سفری به گذشته این جهان منبسط شونده ما به كیهان اولیه ای چگال و داغ می رسیم .  در میانه های قرن بیستم به این مطلب پی بردیم كه واكنش های هسته ای در كیهان اولیه رخ داده اند دلیلی بر فراوانی نسبی هلیوم و دتریوم می باشند .  با حركت به جلو توانستیم درخش پس از بیگ بنگ را كه میلیارد ها سال پیش اتفاق افتاده است ،  آشكار سازی كنیم . در نهایت كشف این كه جهان با بیگ بنگ آغاز شده است ممكن است مانند سایر اكتشافات انسان ثابت و پا بر جا باقی بماند .

اگر چه بیگ بنگ به عنوان تنها تصور جهانی از جهان است . اما امروزه فیزیكدان های ذره ای در حال تدارك تئوری در مورد تاریخ جهان در چند ترلیونیوم ثانیه پس از بیگ بنگ هستند . آنها قادرند كه نظری های خود را با استفاده از شتاب دهنده های ذرات امتحان كنند و وقایع را ( حتی با انرژی های بالا ) همانند جهان اولیه شبیه سازی كنند .  برای درك اینكه جهان چگونه آغاز شده است تئوری باید تدوین شود كه شامل نظریه نسبیت عام (به دلیل جاذبه باور نكردنی جهان اولیه) و مكانیك كوانتومی (به دلیل چگال  و فشرده بودن جهان اولیه) باشد . هدف فیزیك امروزه ارتقا بخشیدن نظریه كوانتومی جاذبه است تا جایی كه روزی ما به این حقیقت پی ببریم كه چه چیزی در لحظه ی تولد جهان اتفاق افتاده است .

مریخ چهارمین سیاره در سامانه خورشیدی است که در مداری طولانی تر از زمین و با سرعتی کمتر از زمین حرکت می‌کند. این سیاره نصف زمین قطر دارد و مساحت سطح آن برابر با مساحت خشکی های روی زمین است. سیاره ی سرخ همانند زمین، یخهای قطبی، دره‌های عمیق، کوه، غبار، طوفان و فصل دارد. در زیر ۱۰ حقیقت شگفت انگیز در خصوص مریخ را با هم مرور می کنیم:

سیاره مریخ نصف زمین قطر دارد و مساحت سطح آن برابر با مساحت خشکی های روی زمین است

۱- شما روی مریخ احساس سبکی خواهید کرد!
اگر بشر روی مریخ پای بگذارد احساس سبکی زیادی خواهد کرد. سیاره سرخ از زمین کوچکتر است و جاذبه ی سطحی کمتری نسبت به زمین، جایی که آن را خانه می نامیم دارد. شما روی سطح مریخ به میزان ۶۲٫۵ درصد جاذبه کمتری را نسبت به مقداری که در زمین به آن عادت دارید، تجربه خواهید کرد. بنابراین اگر شما روی زمین ۵۰ کیلوگرم وزن داشته باشید، روی مریخ فقط ۱۹ کیلوگرم وزن خواهید داشت.

اگر بشر روی مریخ پای بگذارد احساس سبکی زیادی خواهد کرد

۲- مریخ بلندترین کوه ها را در بین سیارات منظومه ی شمسی داراست!
کوه المپوس واقع در سیاره همسایه ی ما (مریخ) که از آتشفشانهای سپری نیز تشکیل شده، تقریبا ارتفاعی به انداره ی سه برابر کوه اورست دارد. این کوه نزدیک به ۲۲ کیلومتر ارتفاع و قطری در حدود ۶۰۰ کیلومتر دارد. این مساحت تقریبا به اندازه ی مساحت مرکزی فرانسه است. البته دانشمندان بر این عقیده اند که ممکن است این آتشفشان هنوز هم فعال باشد.

کوه مرتفع ِ المپوس در مریخ

۳- چه کسی مریخ را کشف کرد؟
از آنجا که دیدن مریخ با چشم غیر مسلح برای هزاران سال امکانپذیر بوده، تقریبا ناممکن است که بگوییم چه کسی اولین کاشف مریخ بوده است. در سال ۱۶۰۹ گالیلئو گالیله اخترشناس ایتالیایی مریخ را با یک تلسکوپ اولیه روئیت کرد تا عنوان پدر مشاهدت نجومی را به خود اختصاص دهد. اخترشناس آلمانی کریستین هایگنز با استفاده از یک تلسکوپ پیشرفته در سال ۱۶۵۹ تصویری از مریخ را ترسیم کرد.

۴- سیاره قاهره
معادل واژه مریخ در زبان عربی قاهره است. چرا که ظاهرا بنیان گذاری ِ شهر قاهره در روزی بوده است که مریخ به وضوح در آسمان دیده می شده است.

در سال ۱۶۰۹ گالیلئو گالیله اخترشناس ایتالیایی مریخ را با یک تلسکوپ اولیه روئیت کرد

۵- یک سال مریخی
یک سال مریخی برابر ۶۸۷ روز زمینی است و هر روز آن ۴۰ دقیقه از روزهای زمینی بلندتر است.

۶- نزدیکی مریخ به زمین
در سال ۲۰۰۳ مریخ به نزدیکترین فاصله ی خود از زمین در ۶۰۰۰۰ سال اخیر رسید که این فاصله برابر ۵۵٫۷ میلیون کیلومتر بوده است. مطابق گزارش ناسا مریخ تا سال ۲۲۸۷ نیز به فاصله ای کمتر از این مقدار با زمین نخواهد رسید.

عکسی که تلسکوپ فضایی هابل از مریخ گرفته

۷- عصر یخبندان
عکسهای راداری به ما نشان می دهند که مریخ یک دوره یخبندان را پشت سر گذاشته، دوره ای که ۴۰۰ هزار سال پیش به پایان رسیده است.

مریخ نورد کنجکاوی در سیاره ی سرخ

۸- نشانه های حیات
در سال ۲۰۱۴ مریخ نورد کنجکاوی مقادیر اندکی از گاز متان در مریخ پیدا کرد. در همان روزها دانشمندان ناسا بیان کردند که: “این نمیتواند نشانی از حیات و یا حضور اتفاقی گاز متان در جو مریخ محسوب شود اما می تواند به عنوان نشانه هایی از حیات در گذشته های بسیار دور این سیاره قلمداد گردد.”

۹- آب در مریخ
در ماه سپتامبر دانشمندان نشانه هایی از جریان آب شور را روی سطح سیاره سرخ در اوقات تابستانی اش کشف کردند.

تصویری از رگه های بجای مانده از حرکت آب روان در سطح مریخ

۱۰- بشر در مریخ
ناسا برنامه دارد که تا سال ۲۰۳۰ یک ایستگاه “مستقل از زمین” در مریخ بنا کند. ناسا می گوید: “به مانند برنامه آپولو، در این سفر ما کلیه نیازمندی های نوع بشر را به همراه خواهیم داشت، اما این بار بر خلاف آپولو ما برای ماندن می رویم.” در دهه های پیش رو ناسا قدمهایی را در جهت تاسیس یک ایستگاه انسانی در جایی فراتر از زمین خواهد برداشت.

ما به دنبال ظرفیت های انسان در یادگیری و انجام زندگی پایدار در ورای زمین برای بازه های طولانی تری هستیم. هر سفری به مریخ در هر رفت یا برگشت، ماه های زیادی به طول خواهد انجامید و در این سفرها گزینه ای به عنوان بازگشت های زود هنگام در دسترس نخواهد بود.

سلام به وبسایت بیگ بنگ خوش امدید . مدیر وبسایت.

واقعیت ها؛ خورشید فرمانروا منظومه شمسی 

خورشید البته همان ستاره کوچک ماست. با توجه به اندازه دیگر ستارگان خورشید ستاره چندان بزرگی نیست. ولی با وجود این قطرش تقریبا 180 برابر زمین است و نسبت به آلفا قنطورس که دومین ستاره نزدیک به ماست، دویست و هفتاد هزار بار به ما نزدیک تر است. بنابراین از زمین کاملا بزرگ به نظر می رسد .در حالی که بیش از چهار سال نوری طول میکشد که نور آلفا به زمین برسد نور خورشید  حداکثر   8/3 دقیقه طول میکشد تا به زمین برسد. بدین ترتیب خورشید اگر در مقایسه با بسیاری ار ستارگان کوچک است، اما اندازه و فاصله اش با زمین سبب حیاتی بسیار مطلوب در خانه ما، زمین شده است.      ایزاک آسیموف

کره ماه تنها قمر سیاره زمین است که علاوه بر درخشندگی مسحورکننده اش ویژگی های جالب دیگری نیز دارد که پس از شرح چگونگی تشکیل این قمر در ذیل به شرح این خصوصیات غافلگیرکننده می پردازیم.

شکل گیری ماه

بر اساس نظریه غالب، کره ماه اندکی بعد از شکل گیری منظومه شمسی حدود ۴٫۵ میلیارد سال پیش با برخورد سنگی به اندازه سیاره مریخ به کره زمین به وجود آمد.

 قفل شده در یک مدار

شاید جالب ترین ویژگی ماه این باشد که همیشه یک طرف از صورت خود را به ما نشان می دهد اما با وجود این که ماه و زمین هر دو به دور خود و خورشید می‌چرخند چگونه چنین چیزی ممکن است؟ مدت‌ها قبل، اثرات گرانشی زمین موجب آهسته شدن چرخیدن ماه حول محور خودش شد. این آهسته شدن تا جایی پیش رفت که با چرخش ماه به دور خورشید تطابق و هماهنگی پیدا کرد و تثبیت شد.

بسیاری از قمرهای سیارات دیگر نیز رفتاری شبیه به این دارند. در زمانی که ماه به دور زمین می‌چرخد زمانی را بین زمین و خورشید می‌گذراند و نیمه‌ای از قسمت روشن ماه رو در روی ما قرار می‌گیرد. در واقع بر خلاف باور عموم، ماه نیمه تاریک ندارد، تنها نیمه‌ای است که ما هرگز نمی بینیم.

خواهر ماه

آیا ماه تنها قمر کره زمین است؟ در حال حاضر بله، اما ممکن است تا ابد این طور نباشد! در سال ۱۹۹۹ دانشمندان دریافتند یک شهاب سنگ به عرض ۵ کیلومتر در حال حرکت به سمت مدار زمین است و ممکن است توسط اثرات گرانشی زمین در مدار زمین گرفتار شود. دانشمندان نام این شهاب سنگ را “کرویتن” (Cruithne) گذاشتند و تخمین زدند که ۷۷۰ سال طول خواهد کشید تا این شهاب سنگ در یک مدار نعل اسبی حول زمین قرار بگیرد و برای ۵ هزار سال باقی بماند و تبدیل شود به خواهر ماه، دومین قمر کره زمین.

کیسه بوکسی به اسم ماه

سطح پر از چاله ماه نتیجه برخوردهای شدید اجرام آسمانی بین ۴٫۱ تا ۳٫۸ میلیارد سال پیش با سطح این کره است. زخم‌های حاصل از این جنگ اکنون به صورت چاله های متعدد در سطح این کره قابل مشاهده است. اما این که چرا این چاله‌ها در طول این مدت دچار فرسایش زیادی نشدند به دو دلیل است.

سطح پر از چاله ماه نتیجه برخوردهای شدید اجرام آسمانی با سطح این کره است

اول این که کره ماه از نظر زمین شناسی فعال نیست، بنابراین زلزله‌ها، آتش‌فشان‌ها و تشکیل کوه‌ها روی این کره به اندازه کره زمین موجب تخریب سطح آن نمی‌شود. دوم این که ماه تقریبا فاقد جو است، بنابراین باد و بارانی در ماه شکل نمی‌گیرد. همه این‌ها عدم فرسایش و تغییر شکل چاله‌های سطح کره ماه در طول این سالیان دراز را توضیح می‌دهد.

قمر تخم مرغی

ماه گرد یا کروی نیست و در واقع به شکل یک تخم مرغ است. بنابراین هسته ماه دقیقا در مرکز هندسی آن قرار ندارد، بلکه حدود دو کیلومتر با مرکز هندسی آن فاصله دارد.

ماه گرد یا کروی نیست و در واقع به شکل یک تخم مرغ است

دانشمندان می‌گویند هسته ماه احتمالا داغ و به شکل مذاب است، درست مانند هسته زمین. در حالی که اطلاعات به دست آمده از کاوشگر ناسا در سال ۱۹۹۹ نشان داد هسته کره ماه دو تا چهار درصد از جرم آن را تشکیل می‌دهد، در صورتی که هسته زمین ۳۰ درصد از جرم آن را تشکیل داده است.

آیا ماه یک سیاره است؟

ماه از سیاره پلوتو بزرگتر است و حدود یک چهارم زمین قطر دارد. برخی دانشمندان فکر می‌کنند که ماه بیشتر شبیه به یک سیاره است. بنا به همین دلیل زمین و ماه را همراه باهم یک سیاره در نظر می‌گیرند. به این حالت “دو سیاره” گفته می‌شود. سیاره پلوتو و قمرش که “شارون” نام دارد نیز به مانند زمین و ماه یک “دو سیاره” در نظر گرفته می‌شوند.

کشش گرانشی ماه

ماه بیشترین اثر را در جزر و مد زمین دارد البته در این زمینه خورشید نیز اثرگذار است. گرانش ماه اقیانوس های زمین را به سمت خود می کشد. اوج مد دریا زمانی رخ می‌دهد که اقیانوس همزمان با چرخش زیرین زمین در راستای ماه قرار می‌گیرد. یک اوج مد دیگر نیز در قرینه این اتفاق، آن طرف زمین رخ می‌دهد، چرا که ماه بیشتر از اینکه آب را به سمت خود بکشد، زمین را می کشد و مد رخ می‌دهد.

ماه بیشترین اثر را در جزر و مد زمین دارد البته در این زمینه خورشید نیز اثرگذار است

جزر و مدهای قوی هنگام ماه جدید و ماه کامل شکل می گیرند، زیرا خورشید، زمین و ماه در یک راستا قرار می‌گیرند. وقتی ماه در نزدیک ترین نقطه به زمین قرار داشته باشد قوی‌ترین جزر و مد رخ می‌دهد. خفیف‌ترین جزر و مدها نیز در یک چهارم ابتدایی و انتهایی ماه اتفاق می‌افتند. همه این کشش‌ها یک دلیل جالب دیگر نیز دارند و آن این است که هر ساله مقداری از انرژی چرخشی زمین توسط ماه دزدیده می‌شود و این اتفاق موجب آهسته شدن چرخش سیاره ما به میزان ۱٫۵ میلی ثانیه در هر قرن می‌شود.

بدرود ماه!

همین حالا که در حال خواندن این متن هستید ماه در حال دور شدن از ما است. هر ساله ماه مقداری از انرژی چرخشی زمین را می‌گیرد و از آن برای بزرگتر کردن مدار خود استفاده می‌کند و هر سال حدود ۳٫۸ سانتی متر از زمین دور می‌شود. محققان می‌گویند فاصله ماه از زمین در زمان شکل‌گیری‌اش تقریبا ۲۲۵۳۰ کیلومتر بوده، در حالی که اکنون حدودا در فاصلۀ ۳۸۵ هزار کیلومتری سیاره ما قرار دارد.